Specifičnosti prirodnog gasa

Domaćinstva, za grejanje prostorija, zagrevanja vode  i kuvanje, uglavnom koriste:drva, ugalj, lož, električnu energiju, solarnu energiju i gas. Električna energija svakako ima niz poznatih prednosti u odnosu ns druge energente. Politikom cena sve više će se destimulisati korišćenje elekrične energije za zagrevanje, pa će se na taj način eliminisati kao emergent. Mane i prednosti drva, uglja i lož ulja, najrasprostranjenijih vidova korišćenja energije kod nas, dobro su poznate našim građanima. Solarna energija nema masovnu primenu I uglavnom se koristi za zagrevanje vode.

Aktuelni tokovi na svetskom tržištu energenata ukazuju na rastuću ulogu i značaj prirodnog gasa.Procene rezervi prirodnog gasa ukazuju na količine dovoljne za narednih 100 godina. Usklađeni razvoj tri “E” (energija, ekonomija, ekologija) prirodnom gasu daje prednost u odnosu na druga konvencijalna goriva. Zbog toga se gas smatra energentom u ekspanziji, odnosno energentom XXI veka.

Procenjena potrošnja gasa za Srbiju u milijardama kubika..

U 2015.godini se očekuje 450.000 potrošača gasa , a dužina gasovoda će iznositi preko 3000 km. Strategija dugoročnog razvoja energetike Srbije u periodu do 2020.godine, sa vizijom do 2050.godine, ističe gas kao energetski izvor 21.veka i ekološki najprihvatljivije konvencijalno gorivo.

Našim standardima su utvrđeni visoki zahtevi koje treba da ispune gasovita goriva za korišćenje u domaćinstvu. Postoje četiri grupe gasovitih goriva. Po klasifikaciji gasovitih goriva, u drugu grupu spadaju zemni gasovi iz prirodnih nalazišta, bogati metanom. U Srbiji se koristiti prirodni gas druge grupe iz Rusije (Sibira) i iz Banata, trenutno najvećeg domaćeg ležišta gasa koje pokriva oko 25% ukupne potrošnje. Prirodni gas se uvozi preko Mađarske, (ulaz kod Horgoša), a u toku je izgradnja priključka iz Bugarske.

Prirodni gas uz ugalj I ostala čvrsta goriva, jedini je primarni oblik energije koji se može neposredno upotrebljavati. Svi ostali oblici energije (sirova nafta, vodena snaga, nuklearno gorivo I sl.) moraju se transformisati u pogodnije oblike (derivate nafte, električna energija, vodena para ili vrela voda).To zahteva gradnju postrojenja za energetske transformacije, uz određene gubitke I velike investicije.Zbog toga je opravdano nastojanje da se što više prirodnog gasa neposredno upotrebljava.

Neposrednom upotrebom prirodnog gasa može se u domaćinstvima zadovoljiti od 80-85% energetskih potreba (grejanje prostorija, kuvanje, priprema tople vode). Upotrebom gasa u pojedinačnim ložištima za grejanje, postiže se veca efikasnost nego upotrebom vrele vode iz toplana I kotlarnica. U poređenju sa centralnim toplovodnim sistemima, razvođenje prirodnog gasa distributivnom mrežom ima I drugih prednosti: manje investicije, jer nije potrebna izgradnja toplanai kotlarnica; gasna mreža je jeftinija od vrelovodne, koja mora biti toplotno izolovana I mora imati toplotni vod. Upotreba prirodnog gasa, uz ostalo, ima I prednost što se njime minimalno zagađuje okolina. Prirodni gas ne sadrži zagađivače, pa se njegovim sagorevanjem dobija samo ugljen-dioksid I vodena para.

Praktične prednosti gasa su:

• priključenjem na cevnu mrežu za razvod gasa iza kućne merno-regulacione stanice prestaju brige o transportu I skladištenju kao kod uglja I drva,
• plaćanje utrošenog gasa se vrši mesečno, nakon potrošnje,
• stepen iskorišćenja je visok (nema gubitaka na početno grejanje ploče za kuvanje I slično),
• nema problema oko paljenja I održavanja vatre, nema pepela I šljake, I nečistoće oko ložišta,
• kotlarnica na gas se može postaviti na tavanu, čime se štedi prostor u podrumu,
• kombinovani kotlovi-bojleri se mogu postaviti u kupatilo za etažno grejanje I zagrevanje vode u stanu,
• postojeća ložišta za druge vrste goriva se mogu koristiti za gas promenom gorionika kod kotlova za etažno (centralno) grejanje, montažom plamenika u kaljevu peć kao I montažom gorionika u odgovarajuće peći za čvrsta goriva,
• prirpdni gas je univerzalni nosilac energije koji omogućuje modernizaciju I povećanje ekonomičnosti mnogih industrijskih, tehnoloških procesa I postrojenja uz manje zagađenje živitne sredine,
• odsustvo otrovnog ugljen-monoksida sprečava mogućnost trovanja pri eventualnom “curenju” gasa iz instalacije,
• prirodni gas se može koristiti kao sirovina u hemijskoj industriji za proizvodnju vodonika, metana, amonijaka, čađi…Otvaraju se nove perspektive razvoja u našoj sredini,
• moguća je potpuna automatizacija procesa sagorevanja prirodnog gasa za postrojenje sa širokim opsegom opterećenja I visokim stepenom korisnosti,
• upotrebom gasa stvaraju se mogućnosti I otvaraju se nove perspective razvoja industrije I preduzetništva.

Najozbiljniji nedostatak prirodnog gasa, svakako je opasnost od eksplozije. Od samog početka eksploatacije to je predstavljalo najveći problem, pa je u stogodišnjem razvoju distribucije I upotrebe gasa težište bilo na merama bezbednosti. Danas su tehničke karakteristike gasnih instalacija, postrojenja I trošila takve da je nivo opasnosti, u poređenju sa ostalim izvorima energije, sveden na minimum.